Pizza-koerier in Lombardije

Twee dagen in Bergamo fietsen en je beheerst de praktijk van het pizza-koerieren tot in de finesses. Terwijl het verkeer zich door de straten wurmt en de Italiaanse chauffeur (m/v) aan alle clichés voldoet (zie het verhaal van Martine en Edwin over het pikkie van de sultan van Brunei, lees daarvoor: de Italiaanse automobilist) vinden de jongens en meisjes op scooter en fiets de weg. Creatief ruimte benutten, agenten zijn te druk met het wapperen van de handen (staan op kruispunten het verkeer tot meer spoed te manen) of trekken het bonnenboek voor een stoute automobilist. Dader aanspreken en zoals google slechts nanoseconden nodig heeft om een item te vinden, nog sneller krast de pen over het papier. Daadkracht dus. Daarom verwacht ik er veel van.

Kortste weg naar de Citta Alta en/of terug

Want je kuntagenten ook de weg vragen, aldus veel Italianen.

Dan voltrekt zich het volgende ceremonieel. De oudere van de twee agenten trekt een lelijk gezicht alsof hij terugdenkt aan de reuk van het ondergoed toen hij een maffialeider van het bed lichtte. In die blikis ook een zweem van verongelijktheid omdat dit wapenfeit geen promotie, laat staan een vrije dag opleverde. Toch vreemd dat hij niet beter weet. Mafialeiders hebben minimaal twee positieve eigenschappen: ze verversen bv. drie keer per dag hun ondergoed en ook slaan ze hun vrouwen niet.

De jongere agent dan sleept je mee naar iemand die bv. Engels kan communiceren en die een telefoongesprek dat hij net wil be-eindigen, toch nog maar even voortzet. Daarna loopt hij met je mee en vindt iemand die nog wat beter Engels spreekt en die op je vraag een duidelijk antwoord heeft: ik weet het niet. Mijn Engels is zo goed dat ik dit - combinerende met zijn lichaamstaal - vertaal als: val me niet lastig met banale vragen daarvoor ben ik te belangrijk al ziet niet iedereen dat.

Zo weet je tenminste waar je aan toe bent.

De oudere agent kijkt nog wat chagrijniger want hij zit eenzaam op een stoel, het ene been over het andere geslagen wat heel wijs is want zijn lichaam schreeuwt om bewegingsoefeningen. Daarna gaat de jongere koffie halen, ook voor hem. Een prettige oplossing om de dag door te komen, creativiteit kun je de carabinieri niet ontzeggen.

En ik ga Bergamo weer in, me naadloos aanpassend aan de plaatselijke pizzakoerier-gebruiken.

Is dat integreren of niet?

Om exact twee seconden voor 12 begint het te regenen, met bakken tegelijk. Eerst nog even begeleid door tientallen kerkklokken, zodat het lijkt op het vroegere waterorgel in ponypark Slagharen, daarna is het visueel genieten van opspattend water en arme geparapluste Bergamonen die het vege lijf droog proberen te houden.

Ik schuil onder een van de vele overstekken die gebouwen hier rijk zijn.

Na een poosje is dat een nadeel. Iedereen komt mij wat vragen. Ik begrijp dat het over het weer gaat. Of de bui nog lang aanhoudt!? Deskundige blik zeker, och, Nederlanders hebben zo van huis uit ook hun sterke kanten.

Nadat er meer regen is gevallen dan tijdens de rest van de trip besluit ik en uur later, in de nadrup, toch maarverder te gaan.

Het cimiterio waar ik bij toeval terecht kom, is een indrukwekkende begraafplaats. Paleisjes als graven (zie volgende hoofdstuk). De bloemen behoeven geen water vandaag. De gieters zitten overigens als winkelwagentjes vastgeketend aan de muur. Ik denk even na over de mogelijke symboliek van rood en groen. Geen agent in de buurt om het te vragen.

Tijd om nog even wat onderzoek doen. Kun je het vliegveld veilig per fiets bereiken want zondag moet-ie mee in de buik van de Boeing (antw. ... onduidelijk, op iets wat het midden houdt tussen een autostrada en een provinciale weg kom ik bij de vertrek- en aankomsthallen).

Het kaartje van het Bureau voor Toerisme, via de agenten uiteindelijk toch te pakken gekregen, bewijst nu goede diensten. De bed & breakfast voor het weekend vind ik hiermee ook trefzeker, daarna heb ikalle ristorantes en pizzeria's in de buurt aangekruist, die me tegen de regen beschermd hebben en toen was er op die onverwachte rustdag nog een uur of vier te spenderen. Dus weer richtingCitta Alta waar een mooi museum met o.a. een mammoet-skelet is (slecht weer - activiteit) en zo nog wat in en rond Bergamo rondgekeken. Net buiten de muur had een herder domicilie gekozen met z'n schapen, het laatste dat je verwacht in zo'n stedelijke agglomeratie. En bivakkeren arme, eenvoudige herders tegenwoordig in caravans? (boven op de foto). Waarschijnlijk heeft-ie z'n schaapjes op het droge.

De dying seconds van een trip van drie weken. Het mag nu wel afgelopen zijn. Al schijnt de zon nu weer lekker. En ga ik nog maar eens bij Osman van het internet-café buurten. Ik vraag hem niets maar hij schakelt de eerste van een serie computers in. En dit kwam eruit.

12-09-2008.

Update: Over het politieke klimaat in Italië een video van 20 maart 2009.

<iframe src='http://www.vk.tv/reportages/article1166181.ece/Kebab_bedreigt_Italiaanse_cultuur?service=Embed&width=450' width='450' height='282' scrolling='no' frameborder='0'></iframe>

Foto's later, o.a. van een agent die een vliegtuig binnen lijkt te loodsen of een trein uit het station. Wat een machtige armgebaren, 'zie je mijn strepen wel?'

Kruistocht in spijkerbroek

Annelies zegt dat ik de route volg die in dit boek beschreven wordt. Dat ga ik zeker lezen. Of het kruis er in voorkomt dat op het pad van de Sentiero del Viandante staat, zo'n 550 meter hoog, aan het Comomeer, dat wil ik nu wel weten. Hoe kregen ze het daar, sentiero nr. 71 is bepaald geen Via Dolorosa, hoewel ....Een gedeelte van dat pad - tussen Lierna en Varenna - heb ik gelopen omdat er op een rustdag toch iets gedaan moet worden.

Die rustdag had ik mezelf toegekend na de enige echt zware etappe, van Vaduz via de Juliers Pass (2284 m.) naar Silva Plana.

Lekker temperatuurtje aan het Lago di Como (25 graden) en een fantastisch B&B-adres in Lierna, bij Laura van Il Bogno. Ze maakt ook nog eens prachtige dingen van keramiek en ook anderszins zag het er stijlvol uit, met een ontbijt dat klinkt als een klok.

Aanbevolen!

Uitzicht op het Comomeer bij Varena vanaf Seniero de Viandante

De stukjes pizza die ik na deze hike (voor de ouderen: ook wandeling genoemd...)bij de haven van Lierna eet, worden geserveerd door een Nederlandse. Pas bij het afrekenen ontdekken we dat. Eerst dacht ze dat ik een Schot was en ze haast zich erbij te zeggen dat niet de te verwachten fooi maar de rollende -r dat misversand in de wereld brengt.

Ondertussen zijn ook Marcus en Heinrich in het dorp gearriveerd. Onderweg, op de berg, zijn ze mij gepasseerd op enduro-fietsen ... en stevig ingepakt en gehelmd. Vlak voor mijn ogen, in een bocht, komt Marcus lelijk ten val, maar hij wil zich niet laten kennen. Als we het eens zijn dat het Oktoberfest in Muenchen het beste is wat Duitsland op dit gebied te bieden heeft, trekt hij weer wat bij. Weer niks gehad aan m'n EHBO. De lach is die van een boer met kiespijn die nog wat Sauerkraut moet wegslikken en vergeet te doen wat op een Oktoberfest centraal staat: alle leed wegspoelen..

Enduro, nee die tak van sport zal toerfietsen er niet onder krijgen... bij mij.

De tocht naar Bergamo is een fluitje van een cent. Gewoon de grote weg volgen, andere smaken zijn er niet, al loopt er nog een lang gerekt meer en een rivier waar een beetje asfalt een mooi fietspad zou heben opgeleverd. Tenslotte zijn er zoveel asfalt- en betonbedrijven aan de route...

De dikte van het asfalt zou minimaal de autoweg moeten zijn want die is overal verzakt. Opvallend is daar, waar veel bars zijn, de wegkwaliteit abominabel is.Waarschijnlijk de plaats waar de deals tussen de gemeentelijke autoriteiten en de wegenbouwers beklonken zijn.

Na lawaai en stank is Bergamo - qua verkeersaanbod - niet echt een verademing. Ik rijd eerst maar eens over de cobblestones naar de bovenstad (citta alta) en die ziet er fraai en echt middeleeuws uit. Daarna lijkt het me zinnig een bedje voor de nacht te organiseren want de banken in het park zien er nogal haveloos uit, evenals de tijdelijke bohemiens met hun plastic boodschappentas, bier en baard.

In de citaalta kunnen ze me helpen. 135 euro lijkt me niet veel voor een dag of drie maar dan blijkt het voor een nacht te zijn. Na de ervaringen in Silva Plana vraag ik de man met de gebeitelde glimlach (uit de school van Michelangelo)dat ik er maar een (1) dame voor permanente bediening bij hoef en dan blijkt dat z'n Engels toch ook maar zeer minimaal is voor een hotel dat met drie sterren is opgetuigd.

Fietsen door tunnels en galerijen: mooi ervaring maar: nogal lawaaierig.

Vervelende lui, die toeristen. Ze vragen de weg, willen een kamer voor 25 euro's en nemen ook nog een groot deel van een doorgaande weg in beslag. Hoewel aan dat laatste, zicht- en hoorbaar, stoort geen Italiaan zich. Het beste: offensief rijden, zoals de postbode die alleen gebeten wordt door het 'mormel' als-t-ie laat merken dat-ie bang is.

Alleen de tunnels, dat was niet echt een pretje. Het lawaai is enorm en dan komt er zo'n onderkruipsel van een Fiat 127 aan. Maar Italianen lossen het over het algemeen prettiger op. Veel galerijen langs de Comomeer-kust.

Ik rijd terug naar Mozzo en ik zie onderweg meerdere vliegtuigen opstijgen. RYANAIR is op de buik geschilderd... Allemaal. Ik denk dat de mensen naar Milaan en Verona gaan. En naar Monza hoor ik later want daar is dit weekend de wedstrijd van de 'kleine pikkies'. (Meer info hierover op http://http://www.edwinenmartine.nl/, kies het item over de sultan van Brunei).

Want Bergamo zelf, vooral de bekende citta alta, moet het met betrekkelijk weinig toeristen doen. Komt, zegt een Brit die ik tegenkom, omdat er geen naaldhakken op de straat passen en er in de citta alta weinig soevenirwinkels zijn..

Wat ook nauwelijks past: de machinist (of toerdriver of bestuurder?) van de funicolare (kabeltrein) in z'n cabine. Amerikaanse maten hebben die jongens, maar ik heb ze alleen van boven naar beneden zien vertrekken. Misschien zakt-ie dan wat makkelijker?!

In Mozzo zijn weerItalianen die de moeite nemen me uit te leggen waar het overnachtingsadres is, dat ik voor morgen geboekt heb. Ik kan er nu al terecht.

Hun site: http://www.bed-and-breakfast-in-italy.com/pagina.cfm?ID=12851&IDregione=9

Geleerd vandaag:

destra, sinistra, semaforo, kazerma, travel-agency.

Dit verhaal tik ik vanuit het internetcafé van Osman. Hij is Somaliër, uit Mogadishu en krijgt geen asiel. Woont en werkt al acht jaar in Italië. Heeft vrienden in Alphen aan de Rijn. 'Ach ja, als ik werk en me fatsoenlijk gedraag, valt niemand me lastig en heb ik het naar de zin'.

En voor het eerst heb ik een goed werkende en computer die zich volgens de Europese standaard gedraagt en bv. niet steeds op slot wordt gegooid wat met name in Zwitserland en Liechtenstein gebeurde.

Op slot, oh ja, in de landen van het bankgeheim.

ls voorbereiding op het weekend met gasten heb ik zojuist casoncelli uitgeprobeerd. Bergamo's specialiteit. Formidabel.

P.S. Reactie op Koen:

En dan heb ik het nog niet eens over de mensen op bankjes in de schaduw. Ik probeer ze eerst te scannen of ze tot het gilde horen van de mensen met boodschappenkarretje (meestal niet, Migros en Aldi zijn zuiniger op hun voertuigen), plastic zakken, baard en bier.

De leukste ontmoeting was met een Duitser die pauzeerde in Lenzerheide en uit Uberlingen bleek te komen. Ging naar z'n tweede huisje. En natuurlijk de fietsers in/bij St. Gallen. En zaterdag a.s. komt er bezoek uit NL.

Groet, Arie - donderdag 11-09-2008 (...) in Mozzo/BG

Over de Alpen

Na het relaxte weekend in Appenzellerland en St. Gallen en een kort verblijf in een Zwitserse kolonie, Liechtenstein, gaat de trip echt Zwitserland in. De route is na Vaduz, de hoofdstad van het Fürstentum Liechtenstein makkelijk te volgen, langs de Rijn. Aan beide zijden is een dijkje gelegd. De oevers zijn verstevigd met basaltblokken. Ondanks het snelstromende modderige water heeft de rivier daardoor veel van z'n natuurlijke aantrekkingskracht verloren. Het vorstendom blijft dan wel verstoken van overstromingen zoals in 1927 toen het een grote watermassa was. Je moet er niet aan denken dat de kelders onder al die banken weer vol lopen. Behalve auto's schijnt men er ook veel zwart geld te parkeren.

Maar dit(kunst)matige landschap wordt ruimschoots goedgemaakt. Prachtige vergezichten op de groene en deels met sneeuw bedekte toppen van de Alpenvanaf de 'waterscheiding' van Oostenrijk en Zwitserland. Maar de rivier is toch ook wel mooi door het kolkende water dankzij de Dauerregen van de afgelopen 14 uur.Nat worden heeft ook veel voordelen.

In een mum van tijd ben ik in Chur. Dan begint het echte werk. http://www.mapmyride.com/route/ch/chur/808329396583

Een uur klimmen, niet al te steil, naar Malix en verder door naar Lenzerheide, een naam in mijn herinnering gegrift.

In de zeventiger jaren was de route via Chur naar het Lago Maggiore onze favoriet. Maar dan naar Bellinzona over de San Bernardino en lieten we markante namen als Parpan en Lenzerheide links liggen.

Nu is het andere koek. En die smaak wordt vooral bepaald door het vervoermiddel. De laatste klim lijkt na een kleine dag fietsen en vanuit Tiefencastel venijniger dan hij is. Zo'n 38 km nog naar de Col de Julier. http://www.climbbybike.com/climb.asp?Col=Julier-Pass&qryMountainID=5393

Daarnade beloning, een fijne lange afdaling maar de vreugdewordt tochwat getemperd door de temperatuur . Inmiddels is het zeven uur enwaait er een frisse wind maar die zal ik zelf wel opwekken. Gelukkig is de fleecetrui niet voor niets mee gegaan.

Een interessante site over cols, waaronder de Julierspass: http://www.cyclingcols.com/ maakt bescheiden: steigingspercentage gemiddeld 4, nergens steiler dan 7,5 %. Maar wel 35 km lang.

Het hotel in Silz, voorbij Silva Plana heeft nog een kamertje; de hotelière verontschuldigt zich dat het maar drie bij drie is. Ik stel haar gerust: twee bij twee is ook goed. Als er maar een douche en een matras zijn. Een berg op klimmen maakt een mens tevreden.

(....eine Ausnahme sind die Holländer. Alles was nach einem Hügel aussieht, da japsen sie hoch...; op blz. 84 uit: Die spinnen, die Deutschen, door Dieter Baumann)

De volgende morgen, nauwelijks een half uur op pad, was ik weer matig tevreden; als ik een half uur verder had gereden was ik een prachtige jeugdherberg op een A-locatie 'binnengereden'. Die is in Maloja waar de weg ookdeaanduiding Pass heeft , maarhet hoogteverschilis alleen aan de Italiaanse kant.

Het gaat nu alleen maar bergaf, 40 kmlang,richting Chiavenna en Comomeer.

En dat is geen pretje...., om een uur of acht 's morgens. In de schaduw en met enige snelheid is het namelijk ijskoud.

Maar deze ontbering duurt niet lang want de gestadig klimmendezon krijgt de dalende fietser in het vizier... en ik het inmiddels opgewarmde Chiavenna.

Waar ze een kasteeltje hebben. En een kleine bibliotheek. En vier internetaansluitingen voor klanten.

Ik moet me identificeren, tekenen dat ik geen stoute dingen download en dan gaatde communicatie met de wijde wereldvan een leien dakje, zoals je er zoveel ziet hier.

Nieuwe stand:

Mooiste routes:

Mooiste route tot nu toe: Koblenz-Bingen. Hier Oberwesel.

1. Koblenz - Oberwesel - Bingen

2. Chur - Silva Plana (St. Moritz)

3. St. Gallen - Appenzell - Oberriet

4. Maloja - Chiavenna

5. Neckar Radweg (Horb - Rottweil)

Enkele vroege Rottweilers op de markt.

6. Heidelberg-Schwarzwald-Bodensee Radweg (gedeelte Nagold Radweg, tussen Pforzheim en Horb am Neckar)

7. Eiffel/Hunsrueck (bij Löf, Moezel)

8. Maasduinen (Arcen/Well)

Highlights:

1. Weekend Appenzell/St. Gallen, met Schlaf im Stroh en Flohmarkt en fietstoer

2. Watervallen bij Schaffhausen

3. Rottweil

4. Mainz

5. Beklimming Juliers Pass

Beste jeugdherberg:

1. Mainz (had als enige ook het boekingsformulier als inschrijvinbgsformulier klaar liggen) en een echte receptionist (David Lopez)

2. Bonn. Stuurt mijn vergeten Kulturtasche (zo noemen ze kennelijk een toilettas) na. Of misschien is het minder altruistisch. Zonder zo'n Kulturtasche bij collega's bivakkeren...!? is ook niet alles voor de kamergenoten.

3. St. Gallen. Veel (ongevraagde) info, niet algemeen maar goed getaxeerd dat een fietser dat wel eens zou willen weten.

Slechtste jeugdherberg:

1. Vaduz/ Schaan (Liechtenstein)

Plastic poppen in dienst, die op mensen leken. Maar het valt ook niet mee in het weekend te werken, misschien...

Misbruik hulpeloze fietser:

1. Fietsenmaker Höhn in Oberwesel. Repareert gebroken spaak voor ... 28 euri.

2. Alle hotels in Silva Plana. Zijn 'ausgebucht' als het een vermoeide fietser betreft die toch maar een nacht blijft en die budgettair niet interessant is. Zelfs als je om een suite vraagt.

En de arrogantie die eraf straalde. Krijg je dat na een dag knipmessend bewegen?

Op weg naar Silva Plana, nog twee hindernissen: de Julierspass (de ik 'neem') en de receptionisten van de hotels in Silva Plana (waar ik niet langs kom).

Hulpvaardigheid:

1. Twee loodgietsers uit Lenzerheide bij Chur, op weg naar huis, stoppen om een Duitse motorrijder met panne te helpen. Servus!

2. Familie Behrends, Villingendorf. Zeer attent.

Liechtenstein

Appenzell.

Kleine plaats in Oost-Zwitserland. In een keurige rij reden we, een twaalftal fietsers door het centrum. En nu staan we op de foto bij mensen uit drie continenten. Zo schrikbarend druk dat je niet meer beleefd wachten kon tot - daar is-ie weer met z´n vooroordeel - ook Japan ziet dat Appenzell een grote kabouterstad is. We waren op weg naar een nieuw avontuur, slapen in het stro. Daaronder enkele boerenzonen die zich verbaasd afvroegen wat de creatieve boer nu weer bedacht had om z´n inkomen op peil te houden.

Het bleek een voltreffer. Keuze uit hooi en stro, een paardendeken erop en daarop je slaapzak, de gevreesde stofwolken leidend tot niespartijen bleven uit.

Geproest werd er overigens veel - en geproost ook, door het twaalftal fietsers dat alle continenten had bereden en nu voor een reünie naar St. Gallen was gekomen. Met USA op m´n erelijst was ik net door de ballotage gekomen. En terecht want er waren mafkezen (alle Duitsers en Zwitsers kenden het woord, Käsekopfe kenden ze niet) die meer dan 20.000 km hadden gereden in enkele jaren.

Nu was de rit kort maar heftig. De laatste 1,5 km auf dem Alm was gemiddeld 15 % en daarna bleek het Appenzeller bier en de vino primitivo goed te vallen. En de barbecue verzorgd oor het agrarische echtpaar was uit de kunst.

België werd nog gekozen als meest fietsonvriendelijke land, maar de stemming, op z´n Zwitsers, zoals bij hun referenda tot voor kort, n met hnd opsteken was niet eenduidig. Gelukkig werden onze zuiderburen ook gekozen tot de aardigste mensen als het ging om zaken als de weg te vragen of een pint bier te drinken.

T^rouwens, dat fietsonvriendelijke was vanwefge het plotseling ophouden van fietspaden en voorbij scheuren van vrachtwagen op minder dan 30 cm van je kostbare lijf. In een beschaaafd land hoor jeminimaal drie maal aan te kondigen dat een fietspad ophouden en dan ook alternatieven voor te stellen of en verkeersbrigadier je verder op of van de weg te (laten) helpen.

Het lijstje met beschaafde landen werd daarna ook nog gemaakt, maar het bleeft tot nul beperkt.

Vandaag regende het gelukkig. Een regenjas voor niets meesjouwen is ook een crime. Daarom ben ik met een Liechtensteiner, verre achterneef van de vorst alhier, meegereden naar z´n landen neergestreken in de jeugdherberg bij Vaduz, een dag eerdfer dan gepland. De computer ziet echter geen kans, een email te sturen naar Chur om daar de overnachting te annuleren want morgen wil ik door naar Splügen.

Verzoek aan jullie, lieve lezers om dit bericht te sturen naar info@dreikönige.ch

Kann leider nicht kommen Dienstagabend 9 September. Dauerregen hat das Programm ganz durcheinander geworfen.

Voor geworfen svp een beter woord zoeken.

Straks ga ik met Bernard een hapje eten, waartoe hij me in een bui (alweer een bui, daarna brak de zon door) van vaderlandsliefde uitnodigde, vooral omdat de Duitsers er vrijdag maar 6 hadden ingeschopt in hun stadionnetje in Vaduz. Oh, met voetballen.

Vast bedankt.

St. Gallen

Enkele Appenzeller biertjes waren er voor nodig om het te merken: ook deze JH ligt op een heuvel. De gewenning slaat kennelijk toe. Niet aan het bier overigens want na het bachanaal in Pforzheim komennu pasde volgende biertjes - niet geheel tegen mijn wil - tot mij: Kurt en Diana in St. Gallen hebben heerlijke zelfgemaakte koek en de Appenzeller, ´het beste bier van Zwitserland´.

Ik deel al snel hun mening en snap daarom niet waarom de Donaueschingse paardenspringers Heineken uit Nederland moeten laten overkomen ter opluistering van hun feestje.

De Trogenbähnli verbindt St. Gallen met Trogen. Rechtsonder de jeugdherberg.

Morgen zijn er nog negen andere wereldfietsers (voor het gemak reken ik me daar ook maar toe) en samen gaan we het Appenzellerland bekijken. Vandaag al een smakelijk voorproefje. Eerst een stukje Bodensee en dan de heuvels in.

Veel boerderijen met een zeer gemengd bedrijf, behalve de koeien en/of schapen veel fruitteelt. En nevenactiviteiten zoals de teelt van bloemen. Veel zelfbediening tot en met het snijden en betalen in een potje, langs de weg. Ook langs betrekkelijk drukke wegen.

Fantastisch weer bij deze tocht, in de verte al een paar toppen bedekt met sneeuw en achterom kijkend de Bodensee.

Stiftskirche in St. Gallen. De bijbehorende bibliotheek, met manuscripten uit de veertiende eeuw, staat op de wereldrgoedlijst van de UNESCO.

Zwitserland

De Zwitserse grens over gaat vrij ongemerkt, geen fanfare of Eidgenossische Musikanten. Zelfs de douane heeft geen zin zich om fietsers te bekommeren; automobilisten worden plichtmatig gecheckt,de tweewieler laat zich lijdelijk en vrij tijdelijk het bos insturen om na een half uur en een fijne afdaling te merken: ja, dat is Schaffhausen. Ik wist het al want de koeienbellen laten je het ook weten.

Bij de Zwitsers is erkennelijk weinig aanloop in JH´s; men kan pas na 5 uur inschrijven. Deze keer waren er wel tien gasten in Belair Schaffhausen, alweer bijna privé. Nog geen record, zoals het drietal vorige week in Brüggen.

Allemaal sportievelingen, hikers die even van Stuttgart naar Milaan lopen... of een fietsend echtpaar met aanhangwagen waarin tent en twee kinderen beneden de drie. Het kan dus nog gekker.

De laatste dag (en nacht) in Duitsland begon met een overnachting in een zgn Ferienwohnung, een heel paleisje voor mij alleen. Zoiets als het Hilton, maar dan kleiner en in de prachtige heuvels van het Zwarte Woud. Het onderkomen van de familie Behrends in Villingendorf is te vinden en boeken via de ADFC-site Bett und Bike.

Vlakbij Rottweil, een prachtig stadje op een kruispunt van wegen. Veel te leiden gehad - daarom - van oorlogen maar voor zover nodig goed gerestaureerd.

De kitsj bestond uit hier en daar wat dieren, zo te zien honden. Het ras ken ik niet, heb het tegen m´n gewoonte in ook niet aan een Rottweiler gevraagd.

Bij Donaueschingen blijkt de Donau nog steeds te ontspringen en dat zie je vooral aan busladingen toeristen die een muntje komen werpen. Een bus kwam nog klem te zitten door een vrachtwagen uit Terapelkanaal. De chauffeur weet de weg niet goed (ik heb tenminste een TomTom ) en ik help hem uit de droom. Hij komt Heineken bier brengen want binnenkort (eind september) is er een concours hippique in Donaueschingen. Daar hoort toch Grolsch bij?

De Rijn is al een aardig eind onderweg in Schaffhausen en dat laat-ie luid en duidelijk weten.

Hoogteverschil 'slechts' 23 meter, maar wel 150 meter breed.

Een gigantische ervaring, deze grootste waterval van Europa (vooral door z´n breedte), die ik bijna wil vergelijken met het voor het eerst zien van het Grand Canyon. En dan te bedenken dat we ooit als gezin die Reinfall hebben gemist omdat-ie niet te vinden zou zijn. Waren we maar met de fiets geweest...

Omdat je - dus - pas om vijf uur kunt inschrijven voor je onderkomen, is dit een prachtige Verschnaufpause plaats. Foto´s maken (waarom eigenlijk, er zijn al veel mooiere in de boekhandel, op internet enz.), iemand maakt een foto van mij en de Rheinfall en ik blijk dus ook al aangestoken door het japanner-virus. Geen wonder want in Pforzheim (zes gasten) was ook een heerlijk spontane Japanner die dit wel herkende. Hij had drie halve liters bier bij de supermarkt gehaald; morgen zou hij z´n portfolio laten zien met schilderijen en grafische ontwerpen: een gesprek met de universiteit aldaar om te komen studeren. Dank zij mij is die kans wat groter gewordenop een goede toelichting want ik heb hem geholpen het bier op te maken zodanig, dat hij zich precies genoeg moed had ingedronken.

Nieuwe stand (zie vorige item):

Stadjes:

1. Ladungen (westelijk vanHeidelberg)

2. Rottweil (ten zuiden van Pforzheim)

3. Horb (ten noorden van Rottweil)

4. Oberwesel (tussen Koblenz en Bingen)

Steden:

1. Mainz

2. Heidelberg

....Schloss Heidelberg

3. Bonn

4. Köln

Routes:

1. Rijn (Koblenz-Bingen)

2. Nagold (Pforzheim - Horb)

3. Neckar (Horb - Rottweil)

4. Eifel (Mayen - Löf - Boppard)

5. Rijn/Bodensee (Schaffhausen - Konstanz)

Die laatste en klassering vandaag na een kort ritje Schaffhausen - Kreuzlingen. Beetje miezerig gelukkig want dat houdt alle dagjesmensen-fietstoeristen op de indoorbowlingbaan; alleen de diehards en dan is het al vrij druk.

Plaatsen als Konstanz, Rottweil am Neckar en hier Stein am Rhein werden eeuwen geleden al met graffiti bewerkt.

In Stein am Rhein valt dat om 10.00 uur nog mee. Prachtig stadje, vakwerkhuizen natuurlijk maar ook veel fresco's op de buitenmuur.

De route blijft voorlopig tamelijk vlak en dat zal overal wel zo zijn langs rivieren die niet door canyon-achtige dalen stromen. Maar gelukkig is er hier en daarin de verteeen berg te zien. Ik kijk er nu al tegen op...

Zwitserland, groen en aangeharkt: mooi fietsland.

Lijstjes

Mooiste (grote) steden:

1. Mainz (iets gevarieerder en meer karakter dan):

2. Heidelberg (vooral das Schloss en de Hauptstrasse en de fraaie ligging aan de Neckar waarop zomerse dagen - zoals 31 aug. 2008. - de speel-/ligweiden aan de oever vol liggen.

3. Bonn

4. Köln

5. Worms

Gemist (te ver om), maar op het lijstje): Speyer met z´n Dom

----------------

Mooiste kleine steden:

1. Ladenburg (bij Heidelberg)

2. Oberwesel

3. Wachtendonk (Venlo)

4. Kevelaer

Kevelaer

5. Mayen

6. Brüggen (Roermond)

---------------

Mooiste routes:

1. Koblenz (Boppard)- Bingen (Koblenz - Bopard eerder gereden)

2. Neckar oostelijk van Heidelberg

3. Eifel (Bonn - Löf aan de Moezel)

4. Maasduinen (omgeving Venlo/Bergen)

5. Rijn tussen Bingen en Oppenheim

6. Gelderse IJssel bij Laag-Keppel

7. Rijn-Neckar tussen Oppenheim en Heidelberg.

Bij Ingelsheim is een binnenweg/fietspad vernoemd naar Eduard Douwes Dekker die gewoond en gewerkt heeft in dit stadje tussen Bingen en Mainz.

Verder vandaag:

- tufte een bus van Ter Beek Tubbergen voorbij

-werd ik gewekt door olifantengeluiden vanmorgen (we bivakkeren naast de dierentuin)

-zag ik al vroeg bruine beren zonder helemaal naar Yellowstone te hoeven

- enz. time is up

Goede berg en Gutenberg: Mainz

Gutenberg, de man van het millennium in Duitsland. Het nieuwe millennium zal een andere winnaar krijgen want is z´n werk niet een beetje voor niks geweest? Fantastische computers, die de boekdrukkunst overbodig lijken te maken.

Deze computer komt tot nu toe als beste uit de test. Jeugdherberg Heidelberg. Alle toetsen doen het.

Nochtans, het Gutenberg museum in Mainz was zeer interessant.

Ook omdat er een meesterwerkje uit St. Gallen ligt, een stad waar ik over een week hoop te zijn..

In de vijftiende eeuw al schreef ene Johannes van Ems een geschiedenisboek, Chronik der Welt. De facsimile-drukken liggen er, evenals de twee oudste bijbels. En een serie machines, om het drukken makkelijker en sneller te maken.

Cultuur in Mainz is ook carnaval en omdat het er de tijd niet voor is, was ervoor in de plaats maar weer eens een bier- en wijnfeest ingericht, in het Volkspark. Zo groot dat ik er ´s avonds verdwaalde nadat ik een belangrijk (...) telefoontje met het thuisfront had gepleegd. Dat kwam niet alleen door het bier en de wijn, waarde lezer!!!

Via Worms naar Heidelberg. Worms = Maarten Luther en die stond er in vol ornaat in brons gegoten evenals wat vrienden en supporters. Velen met een kruis of bijbel in de hand, sommigen met een zwaard.

Ladenburg, een klein plaatsje bij Heidelberg, daatr kom ik bij toeval terecht. De weg vragen heeft als bijkomend voordeel dat je ook andere info krijgt, zoals over de toestand van die weg c.q. dat pad en mooie dingen onderweg.

Heidelberg

Waarschijnlijk gaan nu alle landkaarten en de TomTom weg, via de zeer informatieve levende TomTom kom je nog eens ergens. Woorden schieten tekort over L., dus googel indien je meer wilt weten.

Morgen is een rustdag, zo heet dat in het jargon. Dat wordt dus zeer vermoeiend, een stad als Heidelberg bekijken bij dertig graden en drommen toeristen opzij duwen om wat te kunnen zien. Ik ben beleefd en ga gewoon bij zo´n groepje achter een vlaggedrager staan. Leuke info krijg je.

En de Duitse humor begin ik ook te begrijpen: immer die Holländer, wenn si etwas sehen was einen Hügel ähnlich ist, japsen sie hoch....

Zoals naar het Schloss. Dat licht op een lekker steie berg.

Je kunt er ook heen met de tandradbaan....

Dat wordt hoch japsen.

De Neckar, op de achtergrond het Schloss Heidelberg waarheen je hoch kunt japsen.